lente in Yerevan

Lente in Yerevan. Ik hoor dat het tot gisteren koud is geweest. Vandaag, de eerste dag dat ik hier rondloop is daar niets meer van te merken. De zon warmt in de ochtenduren de straten snel op en het is weer heel aangenaam om in deArmeense hoofdstad te zijn. De feel van Yerevan is weer precies als een jaar geleden toen ik hier voor het eerst kwam. Licht, ontspannen, goed geordend en erg schoon. De straten zijn niet verstopt met auto’s, het verkeer is rustig en je kan gewoon veilig een drukke straat oversteken als je dat wil. En dat zo dicht bij het Midden Oosten.

Armeniers hebben een sterke nationale identiteit, misschien is dat het. Het is een volk met een veelbewogen en tragisch verleden en dat wordt ze er hier vanaf de kleuterschool ingepeperd. Ik beklom de heuvel waarop het genocidemonument staat, even buiten het centrum, en daar liepen schoolklassen af en aan, ook kleuterklassen. Alle leerlingen twee aan twee, soms hand in hand en strenge onderwijzers die de orde in de rij bewaken. Het monument bestaat uit een eeuwige vlam omgeven door meterschoge schuin rechtop staande stenen blokken waartussen in het midden de blauwe lucht is te zien. Er klinkt zachte koormuziek. Iedere Armenier komt hier meerdere keren in zijn leven naartoe, ook de miljoenen die buiten Armenie wonen. Het schept een ondelinge band. Het blijft gissen hoe het komt, maar Yerevan is absoluut een van de meest relaxte grote steden van de zeer vele die ik ken. Het is geen stad die je absoluut in je leven gezien moet hebben, maar wel een waar ik graag terug komt.

Een beetje jammer dus dat ik maar een dag in Yerevan blijf. Morgen met de minibus naar Nagorno Karabach, zes uur rijden over de bergen naar het zuidoosten. Een deel van de weg voert over een corrido over Azebeidjaans grondgebied. Feitelijk is Karabach namelijk een Armeens eiland in Azerbeidzjan. Ik vermoed dat ze er ook een beetje een eilandmentaliteit hebben.

IMG_20150415_193823IMG_20150415_202159IMG_20150415_202359IMG_20150415_202955IMG_20150415_203143

Libië in de oudheid

Libië heeft een rijke geschiedenis die terug gaat tot de Griekse en Romeinse oudheid. Prachtig overblijfselen getuigen van de geweldige steden uit die tijd: Cyrene, Apollonia en Leptis Magna zijn de voornaamste steden van Griekse en Roemiense oorsprong.    Ik bezocht die plaatsen tijdens mijn Libië-reis in 2007. Zeer indrukwekkend om daar rond te lopen. Maar helaas lopen op dit moment deze antieke steden groot gevaar als gevolg van de vernietigingsdrang van extreme godsdienstfanaten die een onblusbare haat hebben tegen alles wat niet binnen hun smalle geloofsopvatting past. En er zijn ter plaatse geen waarnemers, geen journalisten, geen vertegenwoordigers van UNESCO of welke organisatie dan ook om te rapporteren over wat er gebeurt en in hoeverre de sites al onherstelbaar beschadigd zijn en allerlei schatten mogelijk vernield of ontvreemd. Hetzelfde gebeurt in Syrië en Irak. Het is, naast alle gruwel tegen andersgelovigen en onschuldige burgers, een van de uiterst trieste resultaten van de chaos die in Libië uitbrak na de val van Khadaffi. Het Westen heeft meegeholpen om deze dictator af te zetten en vervolgens Libië eigenlijk behoorlijk aan zijn lot overgelaten. Het leidde tot een machtsstrijd die geen winnaar kende en waar de jihadisten gebruik van maakten om in grote delen van het land de macht te grijpen. Deze foto’s kunnen nu niet meer gemaakt worden, waarschijnlijk nooit meer…..

Libie--Appolonia-2 Libie-Appolonia-3 Libie-Appolonia--amfitheater Libie-Cyrene-1 Libie-Cyrene-5 Libie-Cyrene-koe Libie-Leptis-Magna-1 Libie-Leptis-Magna-3 Libie-Leptis-Magna-4 Libie-Leptis-Magna-5 Libie-Leptis-Magna-7

Libie-Appolonia-4

Libie-Leptis-Magna-8

Atjeh, tien jaar na de tsunami

Op tweede kerstdag 2004 overspoelde een alles vernietigende tsunami grote delen van de kusten in Zuid en zuidoost Azië en zelfs Oost Afrika. Ongetwijfeld was de ramp het grootst in de provincie Atjeh in het noorden van het Indonesische eiland Sumatra. De tsunami eiste hier naar schatting 150.000 slachtoffers.                                                                                                                 Deze maand is de ramp tien jaar geleden. Nog steeds heeft de hoofdstad Bandah Aceh zich niet helemaal hersteld, al is het centrum weer helemaal herbouwd en bestaat er zelfs een soort tsunamitoerisme. Aan de kust zie je nog steeds resten van weg gespoelde huizen en er is de intussen beroemde vissersboot die door de vloedgolf op het dak van een huis is geworpen. Nog tragischer zijn de massagraven met vele duizenden niet geindentificeerde slachtoffers. Ik maakte twee jaar geleden een reportage over het huidige Bandah Aceh.

IMG_2308 TIMG_2543

Tsunamimuseum

IMG_2348

Nederlands kerkhof uit de koloniale tijd. Helemaal opgeknapt na zware beschadiging tijdens de tsunami.

IMG_2371

Massagraf voor slachtoffers van de tsunami

IMG_2377 IMG_2378

Resten van verwoeste huizen

IMG_2405 IMG_2406

De vissersboot op het huis, foto van vlak na de ramp en van nu

IMG_2408 IMG_2381

Op zoek naar D-day

In de vroege ochtend van 6 juni 1944 brak langs de stranden op de noordkant van het schiereiland Contentin in Normandië de hel los toen de geallieerde invasie plots begon.

Na felle strijd lukte het de Amerikanen, Canadezen, Britten en soldaten van andere nationaliteiten om voet aan land te krijgen en de Duitsers van de kust te verdrijven waarmee de bevrijding van West Europa was begonnen.                                                  De invasie is dit jaar precies 70 jaar geleden en wordt groots herdacht. Miljoenen bezoeken de vele monumenten en musea die te vinden zijn op Juno Beach, Gold Beach, Omaha Beach en de andere stranden.                                                                   Wat mij opviel was de enorme behoefte van de bezoekers om de plekken waar de heldendaden werden verricht maar ook zeer velen de dood vonden fysiek te beleven.    De invasie is een soort heldenepos geworden, een mythe bijna van moed en opoffering. Misschien is dat iets dat wij in onze tijd missen en is het daarom dat de invasiestranden op bedevaartsoorden zijn gaan lijken. Daar is overigens niets mis mee. Zonder deze uitermate gedurfde militaire operatie zou de vrijheid veel langer op zich hebben laten wachten.

Klik op een foto voor vergrote weergave.

All photo’s copyright Bert Spiertz. Do not copy without permission

normandie_MG_7961 Juno Beach, monumenten voor de Canadese militairen die dit gedeelte van de Normandische kust bevrijdden.

normandie_MG_7968

normandie_MG_7972

normandie_MG_7977

normandie_MG_8002 Bezoekers bij restanten van de Atlantikwall, de Duitse verdedigingslinie langs de kust van Noorwegen tot in Zuid Frankrijk

normandie_MG_8003

normandie_MG_8007

normandie_MG_8014

normandie_MG_8037Bezoekers fotograferen Pointe du Hoc, een kleine Amerikaanse eenheid veroverde hier een zeer zware Duitse artilleriestelling normandie_IMG_8045

normandie_IMG_1292

normandie_MG_8041

normandie_MG_8048

normandie_MG_8055

normandie_MG_8078Amerikaans monument bij Omaha Beach

normandie_MG_8075Omaha Beach nu

normandie_MG_8072

 

Ararat

In Armenië wordt de Ararat beschouwd als de bakermat van de oude Armeense cultuur. De Ararat is een slapende vulkaan van 5137 meter hoog. Je ziet hem vanuit de hoofdstad Jerevan heel goed liggen. Nog dichterbij ben je bij het klooster Khor Virap. Dat ligt vrijwel aan de voet van de berg. Maar daar ligt ook de grens. De Ararat ligt namelijk op het grondgebied van Turkije. De Turkse regering staat het Armeniërs niet toe om hun “heilige” berg te bezoeken. De grens wordt bewaakt met wachttorens, prikkeldraad en mijnen. Dit alles vanwege het conflict tussen Turkije en Armenië over de vervolging van Armeniërs in het huidige Oost Turkije tijdens de Eerste Wereldoorlog die de Turken nog steeds niet erkennen. Hoewel omstreden is de Ararat een zeer indrukwekkende berg die majestueus oprijst uit de vlakte.

armenie-herdenking--IMG_8846armenie-MG_0279

armenie_MG_8981 armenie-IMG_8987

armenie-IMG_9030 armenie-IMG_8937-klein armenia-IMG_8924

 

Herdenking Armeense Genocide

armenia-herdenking-IMG_8810

24 april 2014

Ik heb vandaag in Jerevan de 99e herdenking van de Armeense genocide bijgewoond. In een eindeloze stoet mensen ben ik naar de top van de heuvel Tsiternakaberd geklommen, vlak buiten de stad, waar het genocide monument staat. Dit bestaat uit twaalf bazalten zuilen die in een cirkel staan waar binnen een eeuwige vlam brandt.

Het monument is zo gebouwd dat je de berg Ararat ziet liggen. Met zijn witte ijskap is deze meer dan 5000 meter hoge berg het nationale symbool van de Armeniërs, ook al ligt de berg in zijn geheel op Turks grondgebied en is daardoor onbereikbaar ondanks zijn nabijheid.
In Armenië staat de hele 24e april in het teken van de massamoord op de Armeense bevolking van wat nu Oost Turkije is en die begon in 1915 en volgens officiële bronnen anderhalf miljoen Armeniërs het leven kostte. De Turkse regering heeft dat aantal altijd ontkend evenals dat er sprake van genocide zou zijn.
Heel de stad ligt deze dag stil en honderdduizenden beklimmen de heuvel naar het monument om daar bloemen te leggen.

armenie-herdenking-demotix_MG_8965 armenie-herdenking-demotix_MG_8881 armenie-herdenking-demotix_MG_8801 armenia-herdenking-IMG_8957

armenie-herdenking--_2 armenie-herdenking--_6 armenie-herdenking-IMG_0329 armenie-herdenking-IMG_0373 armenie-herdenking-IMG_0374armenie-herdenking-IMG_0442 armenie-herdenking--_5 armenie-herdenking--_4 armenie-herdenking--_3 armenie-herdenking--_1

 

armenie-herdenking-IMG_8987 armenia-herdenking-IMG_8947

 

Een zweem van vrijheid

In 2011 reisde ik naar Cairo om een reportage te maken over de toestand in Egypte, bijna een jaar na de verdrijving van Mubarak.

Een zweem van vrijheid

Ik sluit de deur van mijn kleine hotelkamer af en ik leg de sleutel die aan een houten bal zit op de stenen balie waar Ali achter zit, zoals altijd met zijn gezicht naar de TV gekeerd zit en omhuld door sigarettenrook. Drie besnorde mannen bediscussiëren in een lege studio de gespannen politieke toestand in het land.                                                                           -You leave today? vraagt Ali met zijn blik op het scherm gefixeerd. Iedere ochtend dezelfde vraag sinds ik drie dagen geleden mijn kamer betrok.                                                  -No….today I stay.                                                                                                                    Ali knikt goedkeurend en met de sigaret in zijn mond pakt hij de de bal en hangt hem aan het rekje tussen de andere kamersleutels. Ik ben al drie nachten de enige gast.

-You go Tahrir?                                                                                                                       – -Maybe I have a look. Het lijkt me verstandig om enigszins vaag te blijven over hoe ik de tijd doorbreng hier in Cairo waar al maandenlang vrijwel geen toeristen meer komen.               -Be carefull, mompelt hij en ik vraag me af of ik niet te voorzichtig ben.

Ik druk op de liftknop en meteen beginnen uit de koker allerlei klikkende en plokkende geluiden te klinken.                                                                                                               Als ik even later op de begane grond uitstap zie ik Ahmed, de magere bejaarde huismeester op zijn houten stoel aan het eind van de gang in het halfdonker zitten.             Hij steekt zijn hand op en ik zeg salaam, een van de ongeveer tien woorden die ik ken in het Arabisch. Ahmed heeft mij zijn naam verteld en zijn leeftijd, 63. Zijn baantje bestaat voornamelijk uit zitten. Hij weet precies wie hoe laat thuis komt en weg gaat.

Als ik buiten kom stort het zonlicht zich over me uit. Ik sta in de Em el Dinstraat en heb zojuist hotel Crown verlaten dat slechts één verdieping van het hoge grauwe gebouw in beslag neemt.                                                                                                                       Ik passeer het winkeltje waar ik een keer geperst sinaasappelsap dronk en beantwoord de groet van de eigenaar, een kale vijftiger. Wanneer je één keer bij iemand iets gekocht of gegeten hebt ben je een bekende en wordt je voortaan altijd gegroet.

Nu moet ik de eerste drukke straat oversteken. Dat betekent vooral de snelheid inschatten van de op me af razende auto’s, bussen en brommers en exact het goeie moment kiezen waarop ik moet starten.                                                                                                           De regel is: stop onderweg nooit en keer zeker nooit om. De bestuurders anticiperen op voorspelbaar gedrag dus breng ze niet in verwarring want er is geen tijd en meestal ook geen ruimte om onverwacht uit te wijken.                                                                            Na een paar dagen ben ik zover dat ik geen overstekende Egyptenaar meer als schild hoef te gebruiken.                                                                                                               Lopen door Downtown Cairo verveelt nooit. Ik kijk regelmatig omhoog naar de gevels waarop de geschiedenis van de stad bewaard is gebleven. De gebouwen zien er zo oud uit als ze zijn. De vettige roet van het verkeer heeft de oorspronkelijke kleuren helemaal vervaagt en onderhoud is zeldzaam. Verwaarlozing maakt een stad niet mooier maar het geeft wel karakter, net als het gezicht van een ouder mens met zijn rimpels.                    Op de muur van een pand dat ooit dienst deed als bioscoop schemeren de letters “Calypso” nog door de roetlaag heen terwijl er een cafetaria en een wasserij zijn gevestigd, waarschijnlijk al vele jaren.                         

Ik steek het Orabiplein over en ga de kant van Tahrir op. Het straatrumoer is hetzelfde als altijd. De straatstalletjes, de verkopers, de krantenlezende mannen op de terrasjes en hier en daar de weeë geur van een waterpijp. Op de rotonde Talaat Harb sla ik de straat in die naar het Tahirplein leidt. Het is hier opeens onverwacht rustig. Sinds de bezetting van Tahrir is begonnen zijn de omliggende straten afgesloten voor het verkeer. Je kan op straat lopen en de mensen horen praten.                                                                            Op de abri van een bushalte staat in verfletters: ‘Free Egypt’. In een zijstraat ontwaar ik een versperring van hekken en zandzakken waar militairen staan.                                     De toegangen tot het plein worden bewaakt door een ordedienst van jonge demonstranten waarvan sommige het gezicht verbergen achter een bivakmuts.                                          Ik moet de inhoud van mijn tas laten zien en zeggen uit welk land ik kom.

‘Welcome to Tahrir’ zegt een jongeman met een Adidaspetje. Ik betreed de enorme vlakte die aan de overkant wordt begrensd door het zwartgeblakerde gebouw van de veiligheidsdienst. Hier en daar wordt er door groepen mannen heftig geredetwist, vooral in de buurt van het plantsoen waar de hard core bezetters al maandenlang hun tentjes hebben opgeslagen. Er hangen spandoeken met Arabische teksten en de uitvergrote foto’s van slachtoffers van de gevechten eerder dat jaar, de martelaren, staan in schril contrast met de vreedzame sfeer die er vandaag heerst. Er wordt gewandeld en soms een ijsje gegeten door families en ouders met kinderen en voor de vaak knappe jonge meisjes met en zonder hoofddoek is het kijken en gezien worden. 

Vandaag lijkt de dictatuur voorgoed verdreven. De soldaten houden zich bij hun stellingen in de zijstraten en gedragen zich vriendelijk. Opgetogen adem ik de atmosfeer in van het vrije Egypte.

Ik ontmoet Gamel die onder zijn windjack een Ajaxshirt draagt. Normaal werkt hij in Sharm maar omdat de tour operators massaal hun boekingen hebben geannuleerd heeft hij geen werk meer. Gisteren heeft hij zijn stem uitgebracht bij de eerste vrije verkiezingen die ooit in Egypte zijn gehouden. Maar het is ook voor Gamel al lang duidelijk welke partij hoogstwaarschijnlijk gaat winnen. Niet zijn partij en dat geldt voor de meesten hier op Tahrir. Maar zolang de verkiezingsuitslag nog niet officieel is bekendgemaakt is er hoop.                                               

Want… hoewel Egypte natuurlijk groter is dan dit plein lijkt het aannemelijk dat de geest van de vrijheid ook veel verder reikt dan deze geasfalteerde vierkante kilometer. Voor degenen die vandaag het Tahrirplein bevolken is het volstrekt ondenkbaar dat de nieuwe vrijheid die hier is bevochten hen ooit nog zal worden afgenomen.

(Enkele dagen later werd de boven beschreven betrekkelijk vreedzame situatie op het Tahrirplein ruw verstoord door dagenlange gevechten tussen bezetters van het plein en provocateurs van de kant van het oude regime. Ook Moslimbroeders waren daarbij betrokken)

egypte-tahrir-10089

egypte-10225

egypte-tahrir-10072 egypte-tahrir-09780 egypte-tahrir-09766 egypte-tahrir-0164

egypte-tahrir-19960 egypte-tahrir-19874 egypte-tahrir-0116

egypte-tahrir-19876 egypte-tahrir-19891

egypte-tahrir-2

 

 

 

 

 

 

 

 

Iran

Iran IsfahanIsfahan, meisjes voetballen op Imamsquare                                                                          

In 2005 reisde ik een maand lang door Iran. Het was een reis om nooit te vergeten. De pracht en praal van paleizen en moskeeën, de overweldigende gebergten en woestijnen en last but not least de uiterst hoffelijke en gastvrije ontvangst door de Iraanse – of Perzische – bevolking. In dit nog weinig bezochte land voelde ik me ondergedompeld in een heel oude cultuur. Wat ook opviel was het hoge opleidingsniveau van de Iraniërs, hoger dan in veel andere landen van het Midden Oosten. Verrassend vond ik ook de ontdekking dat veel Iraniërs – ook vrouwen – in hun privéleven vaak binnenshuis enclaves van persoonlijke vrijheid hebben gecreëerd die officieel niet zijn toegestaan maar worden getolereerd zolang ze niet te zichtbaar worden.

Openlijk onvrede kwam ik echter ook tegen. Vooral onder de westers georiënteerde stedelijke elite. Iran kent geen scheiding van religie en staat waardoor religieuze regels het karakter van wetten krijgen. De verplichting voor vrouwen om een hoofddoek en chador te dragen bijvoorbeeld. Hoewel Iran officieel een democratie is met volksvertegenwoordiging en een gekozen president is persvrijheid en vrijheid van meningsuiting sterk ingeperkt. Sinds het aan de macht komen van de wat minder conservatieve president Rohani is er bij de meer vooruitstrevende Iraniërs weer een glimpje hoop ontstaan op meer openingen in het rigide politieke systeem.

Alle foto’s copyright beschermd. Kopieer niets van deze blog zonder toestemming

All pictures copyright protected. Do not copy pics from this blog without permission.

Klik op een foto voor vergroting.

Iran-Shiraz-mausoleum Shiraz: Poort van een mausoleum met graf van een shiitische heilige

Iran-persepolis-9 Iraanse vrouwen bezoeken de ruines van Persepolis, de bakermat van de oude Perzische cultuur

Iran-Isfahan-sih-o-seh-brug-3 Isfahan, middeleeuwse brug

Iran-isfahan-Imam-square-3 Isfahan Imam Square

Iran-Isfahan-gezin Isfahan, gezin met één kind

Iran-Imamplein-1Isfahan Imam Square

Iran 48 Yazd, ontmoeting op straat

Iran-44Teheran, straatbeeld met muurschildering van Khomeiny

Iran 36 Muurschildering politieke Islam

Iran 18 Isfahan, meisjes tijdens vakantie-uitstapje

Iran-2Bergdorp in Midden Iran

Iran-Yazd-uitzicht-bij-avond-3Gezicht op de stad Yazd na zonsondergang

Iran 58Restant van een enorm standbeeld van de laatste sjah van Perzië

Andere tijden in Syrië

Het lijkt een eeuwigheid geleden, maar hoe was het ook alweer voordat de burgeroorlog in Syrië uitbrak? Ik was er in 2002 en de eerste avond al werd ik op een dakterras in Damascus door een gezette man uitgevraagd over het doel van mijn reis. Ook daarna had ik af en toe het gevoel dat ik in een ouderwetse koude oorligsfilm liep. Van die net iets te toevallige ontmoetingen en gesprekjes met datzelfde type breed geschouderde iete te dikke mannen.  Het deed me denken aan het communistische oostblok.                           De beeltenis van Assad was op veel plaatsen te zien. Opmerkelijk was dat de schoolkinderen allemaal een soort militair uniform droegen. Het was nog heel rustig in Syrië, maar het leek te veel op de rust van een gevangenis.

Tot ik in Aleppo kwam en op een zondagochtend getuige was van een manifestatie ter verheerlijking van Assad. Het was tegelijk ook een steunbetuiging aan de Palestijnen. Ik maakte er foto’s die vandaag de dag volledig ondenkbaar zijn. Het waren andere tijden. Daarom laat ik ze zien.

English: These pictures are part of a report I made in Syria in 2002. It was in the heyday of the Assad regime. The atmosphere reminded me of the the Eastblock during communist rule. The country was as quiet as in a prison. The image of Assad was very present in the streets. Finally in Aleppo I witnessed a rally glorifying his regime. I took pictures which are completely unimaginable these days. These were different times in Syria. That’s why I want to show them.

Syrie, schoolklas

Syrie, schoolkinderen met engels leerboek

Syrie, portret  Assad op muur

Syrie, Maalula, portretten familie Assad 2

Syrie, Aleppo, demonstratie 3

Syrie, Aleppo, demonstrant voor Assad

Syrie, Aleppo, demonstratie 4

Syrie, Aleppo, demonstratie 6

Syrie, Aleppo, demonstratie 7

Syrie, Deir ez Zur, kranten en poster

Syrie, Aleppo, demonstratie 2

Birma en Maleisië op film

Behalve heel veel foto’s maakte ik dit jaar op mijn reis door Zuid Oost Azië ook enkele korte filmpjes die ik hier graag laat zien. De links verwijzen naar de lokatie van de films op Youtube.

Except many pictures I also shot some video during my trip through south east Asia which I like to present here.

Burma by Train:  http://www.youtube.com/watch?v=ZgdSvxjgBSU

Chinlone, a kind of streetfootball played in the street in Burma:                http://www.youtube.com/watch?v=lLmdOsGIC2s

Celebration of Chinese New Year in Kuala Lumpur, Malaysia:               http://www.youtube.com/watch?v=f0VfODTfjGY