Jong in Karabach 2

Vandaag op de universiteit van Stepanakert in Nagorno Karabach deze twee jongedames gesproken. Ze staan voor een paneel met een tentoonstelling over de genocide  Ze studeren beide rechten. Advocaat worden lijkt ze wel wat. Ik vroeg of dat een voor vrouwen goed toegankelijk beroep is hier wat volgens hun zo was. Ik zie veel vrouwen op de universiteit…correctie, ik zie bijna alleen maar vrouwen….

Hun wedervraag aan mij was of ik de genocide erken. Oeps, dat is de ultieme gewetensvraag hier. Ik begin steeds meer te beseffen hoe enorm belangrijk dat hier is. Het ergste wat je hier kan doen is de genocide niet erkennen. Ik antwoord dat de EU en zelfs de Paus de genocide hebben erkend, dus wie ben ik.

“We really hate Turkey”, zei het meisje dat links staat. Ze is negentien jaar en komt uit een klein plaatsje ergens in Karabach en woont tijdens haar studie bij een tante hier in Stepanakert. En haar hele leven heeft ze gehoord van de genocide, wat haar volk is aangedaan door de Turken. Het is verplicht haten. Haat leidt blijkbaar altijd tot meer haat.IMG_20150420_190041

Advertenties

jong in Karabach

Na drie dagen in Stepanakert, de kleine hoofdstad van Nagorno Karabach, ben ik al een beetje een bekende figuur aan het worden in het stadje dat ongeveer 50.000 inwoners heeft. Niet dat ik er last van heb, Het enige lastige is dat is de meeste mensen niet versta. Ze spreken Karabach-Armeens en Russisch en van dat laatste ken ik maar een paar woorden zoals spassiba en karasjo. Dus dat zeg ik vaak, maar je bouwt er geen boeiende conversatie mee op. Gelukkig kom ik zo af en toe een paar jongelui tegen die op de plaatselijke highschool zitten..en daar kan ik engels mee praten. Het stelletje op deze foto bijvoorbeeld. Leuke lui, heel geinteresseerd in mij en dat was wederzijds. Of ik niet bang ben in Katabach vroegen ze. Bang…? Zijn zij dan zelf wel bang vroeg ik. Nee, maar wij hebben het ons hele leven meegemaakt, “de situatie” zoals ze het noemden. De situatie..? Dat onze vijanden om ons heen zijn en we straks klaar moeten zijn om ons land te verdedigen…zo zeiden ze het echt.

Kijk, dat hoor je in Nederland nou nooit een jongere zeggen. De jongen links in het groepje was een echte wizzkid volgens mij. Hij wilde internationaal recht gaan studeren. Om te zorgen dat Karabach internationaal erkend wordt? Is internationaal recht daarom hier zo’n populaire studie? In ieder geval wilde hij de studie liever gaan doen in Yerevan dan in het nogal dooie Stepanakert. Want eerlijk waar….veel te doen is er niet in Nagorno Karabach. Er zijn in de stad twee pizzeria’s en een paar cafees, nachtclubs en disco’s. En nog een paar sjieke restaurants bij dure hotels, maar die mijd ik natuurlijk. Verder is het een opgeruimd en schoon stadje, met een heus parlementsgebouw en een presidentieel paleis dat nog stamt uit de Sovjetperiode. De mensen zijn vriendelijk en totaal niet opdringerig. Er heerst een vanzelfsprekende rust en orde. Iedereen is wel op een of andere manier bekend met iedereen. Het is een heel hechte gemeenschap wat natuurlijk versterkt wordt door “de situatie”. Dat is misschien een voordeel als je een aartsvijand hebt die twintig kilometer verderop klaar staat om je te vermorzelen als hij de kans krijgt. Vanaf een heuvel zie je Azerbeidzjan en de bestandslinie duidelijk liggen. Vorige maan zijn er bij die linie nog drie Armeense soldaten omgekomen bij een schietincident en afgelopen week weer een. Komt regelmatig voor. En dat zit bij deze kids diep in de hoofden….

IMG_2440

van Yerevan naar Nagorno Karabach

Dat is een rit in een minibus van zo’n zeven uur. Vliegen kan niet, want Karabach heeft geen funtionerende luchthaven. Het is een reis naar een behoorlijk geisoleerd, niet internationaal erkend landje. Onderweg een aantal hoge bergpassen overgestoken waar nog volop sneeuw lag. Beren en wolven voelen zich daar vast goed thuis.

_MG_2274 _MG_2271 _MG_2269

 

Dan komen we bij de grens tussen Armenie en Nagorno Karabach. Geen officiele grens, want hij staat op geen enkele landkaart, behalve de Armeense. Maar het gaat er wel heel officieel aan toe. Een grenskantoor met een loket waar een geuniformeerde beambte mijn paspoort bekijkt. Wel vriendelijk. Ik krijg een brifje mee waaroo staat dat ik mij in Stepanakert moet melden bij het ministerie voor een echt visum.

facebook armenie _MG_2280

lente in Yerevan

Lente in Yerevan. Ik hoor dat het tot gisteren koud is geweest. Vandaag, de eerste dag dat ik hier rondloop is daar niets meer van te merken. De zon warmt in de ochtenduren de straten snel op en het is weer heel aangenaam om in deArmeense hoofdstad te zijn. De feel van Yerevan is weer precies als een jaar geleden toen ik hier voor het eerst kwam. Licht, ontspannen, goed geordend en erg schoon. De straten zijn niet verstopt met auto’s, het verkeer is rustig en je kan gewoon veilig een drukke straat oversteken als je dat wil. En dat zo dicht bij het Midden Oosten.

Armeniers hebben een sterke nationale identiteit, misschien is dat het. Het is een volk met een veelbewogen en tragisch verleden en dat wordt ze er hier vanaf de kleuterschool ingepeperd. Ik beklom de heuvel waarop het genocidemonument staat, even buiten het centrum, en daar liepen schoolklassen af en aan, ook kleuterklassen. Alle leerlingen twee aan twee, soms hand in hand en strenge onderwijzers die de orde in de rij bewaken. Het monument bestaat uit een eeuwige vlam omgeven door meterschoge schuin rechtop staande stenen blokken waartussen in het midden de blauwe lucht is te zien. Er klinkt zachte koormuziek. Iedere Armenier komt hier meerdere keren in zijn leven naartoe, ook de miljoenen die buiten Armenie wonen. Het schept een ondelinge band. Het blijft gissen hoe het komt, maar Yerevan is absoluut een van de meest relaxte grote steden van de zeer vele die ik ken. Het is geen stad die je absoluut in je leven gezien moet hebben, maar wel een waar ik graag terug komt.

Een beetje jammer dus dat ik maar een dag in Yerevan blijf. Morgen met de minibus naar Nagorno Karabach, zes uur rijden over de bergen naar het zuidoosten. Een deel van de weg voert over een corrido over Azebeidjaans grondgebied. Feitelijk is Karabach namelijk een Armeens eiland in Azerbeidzjan. Ik vermoed dat ze er ook een beetje een eilandmentaliteit hebben.

IMG_20150415_193823IMG_20150415_202159IMG_20150415_202359IMG_20150415_202955IMG_20150415_203143

Libië in de oudheid

Libië heeft een rijke geschiedenis die terug gaat tot de Griekse en Romeinse oudheid. Prachtig overblijfselen getuigen van de geweldige steden uit die tijd: Cyrene, Apollonia en Leptis Magna zijn de voornaamste steden van Griekse en Roemiense oorsprong.    Ik bezocht die plaatsen tijdens mijn Libië-reis in 2007. Zeer indrukwekkend om daar rond te lopen. Maar helaas lopen op dit moment deze antieke steden groot gevaar als gevolg van de vernietigingsdrang van extreme godsdienstfanaten die een onblusbare haat hebben tegen alles wat niet binnen hun smalle geloofsopvatting past. En er zijn ter plaatse geen waarnemers, geen journalisten, geen vertegenwoordigers van UNESCO of welke organisatie dan ook om te rapporteren over wat er gebeurt en in hoeverre de sites al onherstelbaar beschadigd zijn en allerlei schatten mogelijk vernield of ontvreemd. Hetzelfde gebeurt in Syrië en Irak. Het is, naast alle gruwel tegen andersgelovigen en onschuldige burgers, een van de uiterst trieste resultaten van de chaos die in Libië uitbrak na de val van Khadaffi. Het Westen heeft meegeholpen om deze dictator af te zetten en vervolgens Libië eigenlijk behoorlijk aan zijn lot overgelaten. Het leidde tot een machtsstrijd die geen winnaar kende en waar de jihadisten gebruik van maakten om in grote delen van het land de macht te grijpen. Deze foto’s kunnen nu niet meer gemaakt worden, waarschijnlijk nooit meer…..

Libie--Appolonia-2 Libie-Appolonia-3 Libie-Appolonia--amfitheater Libie-Cyrene-1 Libie-Cyrene-5 Libie-Cyrene-koe Libie-Leptis-Magna-1 Libie-Leptis-Magna-3 Libie-Leptis-Magna-4 Libie-Leptis-Magna-5 Libie-Leptis-Magna-7

Libie-Appolonia-4

Libie-Leptis-Magna-8

Atjeh, tien jaar na de tsunami

Op tweede kerstdag 2004 overspoelde een alles vernietigende tsunami grote delen van de kusten in Zuid en zuidoost Azië en zelfs Oost Afrika. Ongetwijfeld was de ramp het grootst in de provincie Atjeh in het noorden van het Indonesische eiland Sumatra. De tsunami eiste hier naar schatting 150.000 slachtoffers.                                                                                                                 Deze maand is de ramp tien jaar geleden. Nog steeds heeft de hoofdstad Bandah Aceh zich niet helemaal hersteld, al is het centrum weer helemaal herbouwd en bestaat er zelfs een soort tsunamitoerisme. Aan de kust zie je nog steeds resten van weg gespoelde huizen en er is de intussen beroemde vissersboot die door de vloedgolf op het dak van een huis is geworpen. Nog tragischer zijn de massagraven met vele duizenden niet geindentificeerde slachtoffers. Ik maakte twee jaar geleden een reportage over het huidige Bandah Aceh.

IMG_2308 TIMG_2543

Tsunamimuseum

IMG_2348

Nederlands kerkhof uit de koloniale tijd. Helemaal opgeknapt na zware beschadiging tijdens de tsunami.

IMG_2371

Massagraf voor slachtoffers van de tsunami

IMG_2377 IMG_2378

Resten van verwoeste huizen

IMG_2405 IMG_2406

De vissersboot op het huis, foto van vlak na de ramp en van nu

IMG_2408 IMG_2381

Op zoek naar D-day

In de vroege ochtend van 6 juni 1944 brak langs de stranden op de noordkant van het schiereiland Contentin in Normandië de hel los toen de geallieerde invasie plots begon.

Na felle strijd lukte het de Amerikanen, Canadezen, Britten en soldaten van andere nationaliteiten om voet aan land te krijgen en de Duitsers van de kust te verdrijven waarmee de bevrijding van West Europa was begonnen.                                                  De invasie is dit jaar precies 70 jaar geleden en wordt groots herdacht. Miljoenen bezoeken de vele monumenten en musea die te vinden zijn op Juno Beach, Gold Beach, Omaha Beach en de andere stranden.                                                                   Wat mij opviel was de enorme behoefte van de bezoekers om de plekken waar de heldendaden werden verricht maar ook zeer velen de dood vonden fysiek te beleven.    De invasie is een soort heldenepos geworden, een mythe bijna van moed en opoffering. Misschien is dat iets dat wij in onze tijd missen en is het daarom dat de invasiestranden op bedevaartsoorden zijn gaan lijken. Daar is overigens niets mis mee. Zonder deze uitermate gedurfde militaire operatie zou de vrijheid veel langer op zich hebben laten wachten.

Klik op een foto voor vergrote weergave.

All photo’s copyright Bert Spiertz. Do not copy without permission

normandie_MG_7961 Juno Beach, monumenten voor de Canadese militairen die dit gedeelte van de Normandische kust bevrijdden.

normandie_MG_7968

normandie_MG_7972

normandie_MG_7977

normandie_MG_8002 Bezoekers bij restanten van de Atlantikwall, de Duitse verdedigingslinie langs de kust van Noorwegen tot in Zuid Frankrijk

normandie_MG_8003

normandie_MG_8007

normandie_MG_8014

normandie_MG_8037Bezoekers fotograferen Pointe du Hoc, een kleine Amerikaanse eenheid veroverde hier een zeer zware Duitse artilleriestelling normandie_IMG_8045

normandie_IMG_1292

normandie_MG_8041

normandie_MG_8048

normandie_MG_8055

normandie_MG_8078Amerikaans monument bij Omaha Beach

normandie_MG_8075Omaha Beach nu

normandie_MG_8072