Een zweem van vrijheid

In 2011 reisde ik naar Cairo om een reportage te maken over de toestand in Egypte, bijna een jaar na de verdrijving van Mubarak.

Een zweem van vrijheid

Ik sluit de deur van mijn kleine hotelkamer af en ik leg de sleutel die aan een houten bal zit op de stenen balie waar Ali achter zit, zoals altijd met zijn gezicht naar de TV gekeerd zit en omhuld door sigarettenrook. Drie besnorde mannen bediscussiëren in een lege studio de gespannen politieke toestand in het land.                                                                           -You leave today? vraagt Ali met zijn blik op het scherm gefixeerd. Iedere ochtend dezelfde vraag sinds ik drie dagen geleden mijn kamer betrok.                                                  -No….today I stay.                                                                                                                    Ali knikt goedkeurend en met de sigaret in zijn mond pakt hij de de bal en hangt hem aan het rekje tussen de andere kamersleutels. Ik ben al drie nachten de enige gast.

-You go Tahrir?                                                                                                                       – -Maybe I have a look. Het lijkt me verstandig om enigszins vaag te blijven over hoe ik de tijd doorbreng hier in Cairo waar al maandenlang vrijwel geen toeristen meer komen.               -Be carefull, mompelt hij en ik vraag me af of ik niet te voorzichtig ben.

Ik druk op de liftknop en meteen beginnen uit de koker allerlei klikkende en plokkende geluiden te klinken.                                                                                                               Als ik even later op de begane grond uitstap zie ik Ahmed, de magere bejaarde huismeester op zijn houten stoel aan het eind van de gang in het halfdonker zitten.             Hij steekt zijn hand op en ik zeg salaam, een van de ongeveer tien woorden die ik ken in het Arabisch. Ahmed heeft mij zijn naam verteld en zijn leeftijd, 63. Zijn baantje bestaat voornamelijk uit zitten. Hij weet precies wie hoe laat thuis komt en weg gaat.

Als ik buiten kom stort het zonlicht zich over me uit. Ik sta in de Em el Dinstraat en heb zojuist hotel Crown verlaten dat slechts één verdieping van het hoge grauwe gebouw in beslag neemt.                                                                                                                       Ik passeer het winkeltje waar ik een keer geperst sinaasappelsap dronk en beantwoord de groet van de eigenaar, een kale vijftiger. Wanneer je één keer bij iemand iets gekocht of gegeten hebt ben je een bekende en wordt je voortaan altijd gegroet.

Nu moet ik de eerste drukke straat oversteken. Dat betekent vooral de snelheid inschatten van de op me af razende auto’s, bussen en brommers en exact het goeie moment kiezen waarop ik moet starten.                                                                                                           De regel is: stop onderweg nooit en keer zeker nooit om. De bestuurders anticiperen op voorspelbaar gedrag dus breng ze niet in verwarring want er is geen tijd en meestal ook geen ruimte om onverwacht uit te wijken.                                                                            Na een paar dagen ben ik zover dat ik geen overstekende Egyptenaar meer als schild hoef te gebruiken.                                                                                                               Lopen door Downtown Cairo verveelt nooit. Ik kijk regelmatig omhoog naar de gevels waarop de geschiedenis van de stad bewaard is gebleven. De gebouwen zien er zo oud uit als ze zijn. De vettige roet van het verkeer heeft de oorspronkelijke kleuren helemaal vervaagt en onderhoud is zeldzaam. Verwaarlozing maakt een stad niet mooier maar het geeft wel karakter, net als het gezicht van een ouder mens met zijn rimpels.                    Op de muur van een pand dat ooit dienst deed als bioscoop schemeren de letters “Calypso” nog door de roetlaag heen terwijl er een cafetaria en een wasserij zijn gevestigd, waarschijnlijk al vele jaren.                         

Ik steek het Orabiplein over en ga de kant van Tahrir op. Het straatrumoer is hetzelfde als altijd. De straatstalletjes, de verkopers, de krantenlezende mannen op de terrasjes en hier en daar de weeë geur van een waterpijp. Op de rotonde Talaat Harb sla ik de straat in die naar het Tahirplein leidt. Het is hier opeens onverwacht rustig. Sinds de bezetting van Tahrir is begonnen zijn de omliggende straten afgesloten voor het verkeer. Je kan op straat lopen en de mensen horen praten.                                                                            Op de abri van een bushalte staat in verfletters: ‘Free Egypt’. In een zijstraat ontwaar ik een versperring van hekken en zandzakken waar militairen staan.                                     De toegangen tot het plein worden bewaakt door een ordedienst van jonge demonstranten waarvan sommige het gezicht verbergen achter een bivakmuts.                                          Ik moet de inhoud van mijn tas laten zien en zeggen uit welk land ik kom.

‘Welcome to Tahrir’ zegt een jongeman met een Adidaspetje. Ik betreed de enorme vlakte die aan de overkant wordt begrensd door het zwartgeblakerde gebouw van de veiligheidsdienst. Hier en daar wordt er door groepen mannen heftig geredetwist, vooral in de buurt van het plantsoen waar de hard core bezetters al maandenlang hun tentjes hebben opgeslagen. Er hangen spandoeken met Arabische teksten en de uitvergrote foto’s van slachtoffers van de gevechten eerder dat jaar, de martelaren, staan in schril contrast met de vreedzame sfeer die er vandaag heerst. Er wordt gewandeld en soms een ijsje gegeten door families en ouders met kinderen en voor de vaak knappe jonge meisjes met en zonder hoofddoek is het kijken en gezien worden. 

Vandaag lijkt de dictatuur voorgoed verdreven. De soldaten houden zich bij hun stellingen in de zijstraten en gedragen zich vriendelijk. Opgetogen adem ik de atmosfeer in van het vrije Egypte.

Ik ontmoet Gamel die onder zijn windjack een Ajaxshirt draagt. Normaal werkt hij in Sharm maar omdat de tour operators massaal hun boekingen hebben geannuleerd heeft hij geen werk meer. Gisteren heeft hij zijn stem uitgebracht bij de eerste vrije verkiezingen die ooit in Egypte zijn gehouden. Maar het is ook voor Gamel al lang duidelijk welke partij hoogstwaarschijnlijk gaat winnen. Niet zijn partij en dat geldt voor de meesten hier op Tahrir. Maar zolang de verkiezingsuitslag nog niet officieel is bekendgemaakt is er hoop.                                               

Want… hoewel Egypte natuurlijk groter is dan dit plein lijkt het aannemelijk dat de geest van de vrijheid ook veel verder reikt dan deze geasfalteerde vierkante kilometer. Voor degenen die vandaag het Tahrirplein bevolken is het volstrekt ondenkbaar dat de nieuwe vrijheid die hier is bevochten hen ooit nog zal worden afgenomen.

(Enkele dagen later werd de boven beschreven betrekkelijk vreedzame situatie op het Tahrirplein ruw verstoord door dagenlange gevechten tussen bezetters van het plein en provocateurs van de kant van het oude regime. Ook Moslimbroeders waren daarbij betrokken)

egypte-tahrir-10089

egypte-10225

egypte-tahrir-10072 egypte-tahrir-09780 egypte-tahrir-09766 egypte-tahrir-0164

egypte-tahrir-19960 egypte-tahrir-19874 egypte-tahrir-0116

egypte-tahrir-19876 egypte-tahrir-19891

egypte-tahrir-2

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Een gedachte over “Een zweem van vrijheid

  1. Ha Bert,

    mooi verhaal maar ik zoek er nog de bijbehorende foto’s bij. Of zijn die er niet en gaat het nu enkel om het verhaal?

    ik vraag me ook af wat je bedoeling is met dit verhaal: gebruik je het voor een boek, of blog of …?

    groet, Erma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s